TRÍ TUỆ (PHẦN 2)

Ở bài viết trước, chúng ta đã cùng nhau đi tìm hiểu về các khái niệm về TRÍ TUỆ, thực ra Trí Tuệ không phải những gì xa xôi, mà Trí Tuệ vẫn luôn ở trong con người chúng ta, ai cũng từng có Trí Tuệ ở một khoảnh khắc nào đó.

Ở bài viết này, chúng ta sẽ cùng nhau quan sát thực tế xã hội xem những người Giàu Trí Tuệ họ sống một cuộc sống như thế nào, để từ đó Anh Chị “rõ hình” hơn về người giàu Trí Tuệ và thêm vào mục tiêu chân dung con người mà mình muốn trở thành.

Chúng ta đã biết Trí Tuệ là trạng thái nhận thức nội tâm gồm 5 tầng bậc tương ứng với 5 tầng bậc Trí Tuệ. Anh Chị có cho rằng liệu cứ tầng bậc Trí Tuệ cao thì tốt hơn tầng bậc thấp không?

Và câu trả lời là không có tầng bậc nào tốt hơn tầng bậc nào mà tùy thuộc vào từng hoàn cảnh thì mỗi tầng bậc sẽ phù hợp sử dụng. Cao nhân chỉ điểm: “Người giàu Trí Tuệ là người có trạng thái nhận thức nội tâm vượt trên vấn nạn phát sinh, là người luân chuyển được các trạng thái nội tâm phù hợp với hoàn cảnh”.

Lấy một ví dụ cho Anh Chị đơn giản hình dung, có Anh chàng gặp một vụ va chạm và có người chạy đến định “tác động vật lý” với anh ta. Người bình thường chắc hẳn sẽ dùng ngay nhận thức tầng bậc 1 để phân tích phân biệt đúng sai, phải trái và phản ứng lại hoặc….chạy. Nhưng chẳng may Anh ta đã đọc bài viết Trí Tuệ phần trước và nhầm rằng tầng bậc nhận thức cao thì “ngon” hơn tầng bậc thấp thì có thể anh ta sẽ luân chuyển lên Trí Tuệ bậc 3 – An vui đón nhận sự việc, cho rằng sự việc bản chất có “tính không”, ăn “tác động vật lý” hay không cũng như nhau, thì chúng ta có thể thấy ngay rằng kết quả đối với anh ta không được “viên mãn” cho lắm.

Vậy một người giàu Trí Tuệ thì họ sẽ làm gì? Trong trường hợp trên, đầu tiên họ sẽ luân chuyển lên nhận thức bậc 3, thấy sự việc không có vấn đề để cân bằng nội tâm, sau đó nhanh chóng luân chuyển về nhận thức bậc 2 để chủ động và chịu trách nhiệm cho hành động tiếp theo của mình, và lập tức sang tiếp nhận thức bậc 1 để phân tích nên làm gì cho phù hợp. 3 tầng bậc Trí Tuệ được họ luân chuyển chỉ trong tích tắc, nhanh đến mức chính họ cũng không nhận ra mình vừa làm gì. Hình tướng thì có vẻ họ cũng giống người bình thường là dùng Trí Tuệ tầng bậc 1 để phân biệt nên làm gì không nên làm gì, tuy nhiên hành động người thường lại bị ảnh hưởng bởi cảm xúc lúc đó, nếu họ sợ hãi thì họ sẽ bỏ chạy, nếu họ tức giận thì chắc sẽ lao vào “tác động vật lý” lẫn nhau.

Còn người giàu Trí Tuệ thì hành động của họ được dựa trên nền tảng của Trí Tuệ bậc 3 và bậc 2 - không bị cảm xúc chi phối nên cực kỳ đúng đắn và phù hợp với hoàn cảnh lúc đó. Cao nhân gọi đây là người có SỨC PHÁN ĐOÁN cao. Họ gần như tự nhiên biết phải làm gì trong các hoàn cảnh khác nhau, và Trí Tuệ của họ tiệm cận Trí Tuệ tầng bậc 4. Anh Chị nào có xem phim kiếm hiệp cổ trang của Trung Quốc sẽ thấy các bậc Chân Nhân hay làm như vậy khi có sự kiện nào đó không phù hợp xuất hiện. Thật sự là phim cổ trang Trung Quốc khắc họa rất sát hình tượng người giàu Trí Tuệ.

Trong công việc cũng như cuộc sống chắc hẳn Anh Chị cũng đã gặp một số những điều bất như ý, vậy hãy thử ngẫm lại trong những hoàn cảnh đó Anh Chị đã sử dụng tầng bậc Trí Tuệ nào. Xã hội hiện tại là xã hội thiên về chủ nghĩa duy vật, khoa học biện chứng, nên con người rất thích sử dụng Trí Tuệ bậc 1. Những người có Trí Tuệ bậc 1 tốt thường là những người “thành công” trong xã hội vì họ phân biệt được đúng hay sai, nên làm gì và không nên làm gì, do đó mà sự nghiệp kinh doanh của họ rất phát triển. Các Anh Chị thử tưởng tượng nếu một người lãnh đạo có Trí Tuệ bậc 1 hay nhận thức bậc 1 tốt thì có phải họ sẽ đưa ra được các quyết định kinh doanh đúng đắn và từ đó thì Công ty sẽ rất phát triển không? Tuy nhiên thì các doanh nhân hiện nay lại bị mắc luôn ở tầng bậc Trí Tuệ hoặc nhận thức này. Họ đúng-sai phải-trái trong công việc, và đúng-sai phải-trái trong cả những mối quan hệ của họ. Họ về nhà, lấy cái “biết” của bản thân áp đặt cho Vợ/Chồng Con cái của họ phải làm thế này thế kia. Do họ có nhiều kiến thức khoa học, các thành tựu trong kinh doanh và được nhiều người tung hô nên nghĩ rằng mình luôn đúng. Anh Chị thử nghĩ một mối quan hệ mà cứ “đúng-sai phải-trái” hoài thì có nghe ra thế nào không? Có một câu chuyện như sau:

Có hai gia đình vợ chồng trẻ là hàng xóm của nhau. Một gia đình rất hòa thuận hạnh phúc, còn một gia đình lúc nào cũng lời qua tiếng lại với nhau. Một hôm đi đổ rác, anh chồng nhà hay cãi nhau hỏi anh chồng nhà hòa thuận:

Anh Chồng nhà hay cãi nhau: Tại sao gia đình Anh không bao giờ thấy lời qua tiếng lại với nhau? Anh có bí quyết gì không có thể chia sẻ cho tôi với.

Anh Chồng nhà hòa thuận đáp: Tại vì nhà tôi toàn người xấu nên hòa thuận, còn nhà anh toàn người tốt nên hay cãi nhau.

Anh Chồng nhà hay cãi nhau: *không hiểu gì*

Anh Chồng nhà hòa thuận: Khi một chuyện gì đó xảy ra, ví dụ như Anh uống nước xong để cái cốc ở trên bàn, Vợ anh đi qua chạm vào và làm vỡ. Ngay lập tức Vợ anh cho rằng mình là người tốt nên lỗi làm vỡ cốc không phải là của vợ anh và sẽ nói rằng “tại sao Anh uống nước xong lại không cất về đúng vị trí mà để đây làm tôi va vào làm vỡ?” Anh cũng cho rằng mình là người tốt nên đáp lại ngay “Cô đi không để ý làm vỡ cốc mà còn đổ thừa cho tôi à”. Vợ Chồng anh đều thấy mình là người tốt nên cho rằng lỗi là của đối phương. Còn nếu chuyện xảy ở nhà tôi, Vợ tôi sẽ cho rằng mình là người xấu nên sẽ nhận lỗi về mình “Em vô ý quá nên làm vỡ cốc”, tôi sẽ chạy ra ngay và cho rằng mình mới là người xấu và nói rằng “Anh uống nước xong quên không cất gọn nên em mới va vào”. Vợ Chồng tôi đều thấy mình là người xấu nên nhận lỗi về mình, và cùng nhau khắc phục vấn đề.

Qua câu chuyện trên Anh Chị có thể thấy Vợ Chồng gia đình hòa thuận đã không chỉ dùng nhận thức bậc 1 để phân tích phân biệt đúng-sai phải-trái như gia đình nhà hay cãi nhau. Họ sử dụng cả nhận thức bậc 2, họ thấy “cội nguồn cuộc sống bắt nguồn từ chính tôi” nên chủ động và chịu trách nhiệm cho việc khắc phục vấn đề.

Trong một mối quan hệ nếu chúng ta chỉ dùng đúng-sai phải-trái để đối đãi với nhau thì mối quan hệ đó sẽ chẳng mấy chốc mà giải tán. Vì mỗi người đều có góc nhìn đúng-sai phải-trái của riêng mình nên cãi nhau hoài sẽ không ra được điểm chung. Nhưng nếu chúng ta dùng nhận thức bậc 2 để phản ứng lại với vấn đề trong mối quan hệ thì cả hai phía sẽ chủ động làm những điều cần thiết để giải quyết vấn đề đó. Từ đó thì họ sẽ thấu hiểu, tôn trọng và chấp nhận được sự khác biệt của nhau.

Tuy nhiên Trí Tuệ bậc 2 vẫn có những điểm cần lưu ý. Có rất nhiều trường hợp sử dụng được nhận thức bậc 2 nhưng lại chỉ dùng được một nửa. Họ thấy rằng các vấn đề xảy ra trong cuộc sống đều là lỗi từ họ, dần dần họ thấy bản thân kém cỏi và oán trách chính mình. Họ bị dằn vặt với các lỗi lầm, những hành động chưa phù hợp, từ đó sợ đám đông và thậm chí là trầm cảm và muốn rời xa cuộc đời này. Những người này họ quên hoặc chưa biết nhận thức bậc 2 cần có vế sau, đó là - “không thấy lỗi từ ai”. Tức là người dùng được trí tuệ bậc 2 là người thấy mọi sự việc đều bắt nguồn từ bản thân họ nhưng đồng thời họ cũng không thấy lỗi từ ai.

Phần nào đó họ nhận thức được rằng “vạn vật có tính không”, họ muốn thay đổi sự việc như thế nào thì họ sẽ chủ động kiến tạo, chủ động thay đổi bản thân để phù hợp với hoàn cảnh chứ không mong cầu sự thay đổi từ người khác. Họ khác những người chỉ dùng được một nửa nhận bậc 2 là họ không oán trách bản thân mình và đơn giản để phấn đấu cho bản thân tiến bộ hơn mỗi ngày. Người có Trí Tuệ bậc 2 hoàn hảo rất đặc biệt, họ thường là những thiên tài ngoại giao, đối nhân xử thế xuất sắc và rất nhiều người quý mến họ. Trong khoa học thì gọi họ là những người có chỉ số thông minh cảm xúc (EQ) cao, họ thường là những nhà lãnh đạo trong cả kinh doanh và gia đình.

Người có Trí Tuệ bậc 3 thì lại là những người đi trên con đường trở thành những bậc Giác ngộ. Họ an vui với mọi sự vật, sự việc, hiện tượng, hoàn cảnh hay con người đến với họ. Họ thấy tất cả đều như nhau, đều có tính không, đều không có vấn đề. Trí Tuệ bậc 3 cũng chính là cảnh giới mà người tu hành ở các tôn giáo, đặc biệt là Phật Giáo, hướng tới. Những người tu hành họ rèn luyện để buông hết tham và tưởng về tài, sắc, danh, thực, thùy từ đó tìm về được sự chân thật nơi chính mình. Họ ăn một bữa hay ba bữa cũng như nhau. Họ ngủ trên giường hay trên đường cũng như nhau. Họ đi xe hay đi bộ cũng như vậy. Họ mặc đẹp hay mặc giản dị cũng như thế…. Hình tượng này chắc hẳn Anh Chị sẽ liên tưởng đến một người rất nổi tiếng trên mạng xã hội một thời gian, đó là hình ảnh một vị Sư đi bộ dọc Việt Nam để khất thực. Nếu Anh Chị có thắc mắc vì sao vị Sư có thể làm được như vậy thì câu trả lời đơn giản là Sư đã nhận được Tánh không của nội tâm – Tầng bậc trí tuệ bậc 3. Nên những gì mà chúng ta cho rằng Sư kham khổ do đi chân đất, đi bộ, ngủ ngoài đường, ngày ăn một bữa… thì không phải là vấn đề đối với Sư.

Người có trí tuệ bậc 3 yêu thương con người theo cách mà người thường không thể nhận biết, đó là họ mang lại cảm giác bình an cho môi trường xung quanh họ, thứ mà chỉ có thể cảm nhận vi tế chứ không nhìn thấy như các vật chất thông thường. Và chắc Anh Chị cũng đồng ý rằng cảm giác Bình an, An vui là những thứ đắt nhất thế giới này – những thứ mà không thể mua được bằng tiền hay rất nhiều tiền. Người có Trí Tuệ bậc 3, rộng ra, còn yêu thương toàn bộ chúng sinh. Họ không phân biệt con người hay các loài khác, họ yêu thương toàn bộ như nhau, và đó chính là “từ bi” mà nhà Phật thường nhắc đến.

Người có TrÍ Tuệ bậc 4 là người tự nhiên biết nên nói, tự nhiên biết nên làm điều gì phù hợp với điều kiện hoàn cảnh. Trí Tuệ bậc 4 là đỉnh cao của Trí Tuệ bậc 1. Trí Tuệ bậc 1 còn có tư duy nên làm gì, không nên làm gì, rồi mới thực hiện. Còn bậc 4 chỉ đơn giản tự nhiên làm điều nên làm, tự nhiên làm những điều đúng. Để có được Trí Tuệ hoặc nhận thức bậc 4, con người cần trải qua nhận thức bậc 3. Hay Trí Tuệ hoặc nhận thức bậc 4 chính là hệ quả của nhận thức bậc 3. Vì nhận thức bậc 4 chỉ có thể sinh ra khi tham và tưởng của con người biến mất, tức là không có mong cầu gì cả, trạng thái nội tâm rất cân bằng, khi đó trí tuệ được khai mở những kiến thức Vô sư trí – là những kiến thức vượt ngoài nghe thấy nói biết trong đời sống của họ từ trước đến giờ.

Người có Trí Tuệ tầng bậc 5, là người… à không rõ họ còn là người nữa không nữa. Vì họ đã đạt đến tầm nhận thức không bị rào cản bởi không gian và thời gian.

Họ đã mở được toàn bộ 5 nhãn gồm Nhục nhãn là mắt người thường của chúng ta; Huệ nhãn là mắt trí tuệ nhìn thấy được chân lý vô thường, vô ngã, không bị kẹt vào các hiện tượng bề ngoài; Thiên nhãn là mắt có thể thấy được tất cả các cõi trong tam giới, thấy được sinh diệt của các loài; Pháp nhãn là mắt nhìn thấy rõ được mọi phương pháp, chân lý, hiểu rõ được căn cơ, căn duyên của từng người. Và Phật nhãn là mắt nhìn thấy được càn khôn vũ trụ, thấu suốt toàn bộ vũ trụ và vạn vật một cách vô hạn.

Thực ra tầng bậc này chia sẻ cho đủ khái niệm chứ không có ứng dụng gì trong nhân sinh cả. Thậm chí với những người khoảnh khắc nào đó mở được được một số nhãn, có thể tạo ra các hiện tượng lạ, thì các Thiện tri thức lại khuyên hãy đóng lại các nhãn mà sống một đời nhân sinh bình thường. Nên cuộc đời con người chỉ cần 4 tầng bậc Trí Tuệ là đủ.

Và đó là những ứng dụng của các tầng bậc Trí Tuệ trong cuộc sống kỳ vọng các Anh Chị đã có những hình ảnh nhất định về người có Trí Tuệ. Còn một số điều về Trí Tuệ chưa chia sẻ thì chúng ta sẽ tìm hiểu ở phần sau.