CẤU TRÚC CON NGƯỜI

Cao nhân chỉ điểm cho chúng Ba hệ quy chiếu của cuộc sống bao gồm KHOA HỌC, TÔN GIÁO (TÍN NGƯỠNG) và ĐẠO LÝ.

ĐẠO LÝ: Là góc nhìn từ kinh nghiệm dân gian, đúc kết từ đời sống, từ ông cha chúng ta đi trước…

TÔN GIÁO (TÍN NGƯỠNG): Là góc nhìn của các Tôn Giáo hoặc Tín ngưỡng

KHOA HỌC: Là góc nhìn từ thực nghiệm, có bằng chứng lâm sàng, logic…

Trong một thế giới mà các cuộc cách mạng khoa học công nghệ liên tục nổ ra, con người không thể không bị ảnh hưởng bởi góc nhìn của khoa học, và thực tế thì đây là góc nhìn chi phối con người nhiều nhất trong thời điểm hiện tại. Khoa học luôn cung cấp cho chúng ta những luận cứ, chứng minh biện chứng rất logic và hợp lý. Cộng thêm một chút truyền thông bùng nổ hiện nay thì hệ quy chiếu này lại thêm phần lan tỏa rộng rãi.

Tuy vậy thì điều này không thể làm mất đi Hai hệ quy chiếu mà loài người sử dụng từ những ngày đầu tiên của họ đó là Tôn giáo (tín ngưỡng) và Đạo lý. Nếu Anh Chị có tìm hiểu, thì có rất nhiều điều khoa học chưa tìm ra được mà trong Tôn giáo (tín ngưỡng) và Đạo lý lại có đề cập. Ví dụ như “linh hồn” có hay không? Có “luân hồi” hay chỉ sống một đời duy nhất? Vũ trụ này hình thành như thế nào, từ bao giờ?…. còn rất rất nhiều những bí ẩn mà khoa học chưa tìm được lời giải. Và thực tế có vẻ rằng, khoa học đang đi chứng minh lại những điều mà Tôn giáo (tín ngưỡng) và Đạo lý đã đưa ra. Nhưng dù sao đi nữa, thì các hệ quy chiếu đều cung cấp chúng ta những thông tin giúp chúng ta có thêm những góc nhìn về cuộc sống. Và Cao nhân chỉ điểm cho chúng ta rằng, “thay vì ngồi phân tích xem góc nhìn nào đúng, góc nhìn nào sai, góc nhìn nào tốt, nên theo góc nhìn nào… thì hãy ứng dụng cả 3 góc nhìn vào cuộc sống của mình, luân chuyển góc nhìn phù hợp với từng hoàn cảnh”. Giờ chúng ta hãy cùng nhau tìm hiểu Hệ quy chiếu Tôn giáo (tín ngưỡng) dựa trên tri thức của Bậc giác ngộ đã mang đến cho chúng ta từ hơn 2500 năm về trước.

Đã bao giờ Anh Chị tìm hiểu cơ thể chúng ta được cấu thành như thế nào chưa? Góc nhìn Khoa học cho chúng ta biết được cấu tạo cơ thể người được hình thành từ các tế bào, các khoáng chất, nước… Hay to lớn hơn thì gồm Khung xương, các cơ quan nội tạng, não bộ… Tuy nhiên có nhiều phần khác có thể cảm nhận chúng có tồn tại nhưng khoa học lại chưa làm rõ được, ví dụ như “linh hồn”. Anh Chị chắc đều cảm nhận được chúng ta gồm phần “linh hồn” và “thể xác”, nhưng cụ thể như thế nào thì chắc chưa nhiều người hiểu được.

Tri thức của Nhà Phật cho chúng ta biết cấu trúc cơ thể người gồm 4 lớp: TÂM, TÁNH, TÌNH và THÂN. Lớp Tâm là lớp trong cùng, đại diện cho sự chân thật của con người (hay nhà Phật gọi là Phật tánh). Lớp Tánh hay chúng ta hay gọi là Tính cách, là lớp thứ 2. Lớp Tình hay còn gọi là Cảm xúc là lớp thứ 3. Và cuối cùng mới là lớp Thân hay khoa học gọi là Cơ thể người.

Giờ chúng ta hãy cùng nhau tìm hiểu cấu trúc cơ thể người theo góc nhìn của Nhà Phật để hiểu được cơ chế hoạt động và những tác động của chúng tới cuộc sống của chúng ta.

LỚP TÂM – SỰ CHÂN THẬT

Đầu tiên, Anh Chị cần biết đến một khái niệm mang tên “TÍNH KHÔNG”. Có một câu chuyện như sau:

“Trong phòng có một vật rơi dưới đất, Anh Chị đi vào sẽ thấy đó là “cây bút” ở trên sàn nhà vì "vật" đó dùng để viết. Tuy nhiên có một chú chó đi vào, nó thấy hay nên chạy đến gặm nghịch, đối với nó, “vật” này là đồ chơi/khúc xương. Nếu Anh Chị và chú chó đi vào cùng một lúc, thì sẽ xảy ra xung đột về nhận thức. Anh Chị bảo đó là “cây bút” để viết, chú chó xem đó là “khúc xương” để chơi. Không có ai đúng ai sai. Và nếu cả Anh Chị và chú chó đều không đi vào căn phòng, thì theo Anh Chị, “vật” này lúc đó là gì? Khi đó "vật" đó sẽ "Không là gì". "Không là gì" không phải là không thấy. "Không là gì" không phải là không tồn tại. "Không là gì" là do không có đối tượng nhìn nó nên nó "không là gì". Cái cảm giác mà Anh Chị vừa có trong khoảnh khắc thấy được "vật" đó "không là gì" được gọi là TÍNH KHÔNG của vạn vật. Cũng có người sẽ bảo “vật” này lúc đó “không là gì cả”, nhưng chính cụm từ “không là gì cả” là do chính họ đã gán tên cho nó là "không là gì cả", và không còn “tính không” nữa. Nên TÍNH KHÔNG chỉ có thể cảm nhận chứ không thể gọi tên"

Như vậy thì hóa ra tất cả những hiểu biết của chúng ta về vạn vật đều là do chúng ta tự “cho là”, đều phóng chiếu ra từ "hình ảnh tâm trí" bên trong chúng ta mà ra, từ những “nghe thấy nói biết” của chúng ta trong quá khứ mà hình thành. Ví dụ một người đàn ông quyết định hết các vấn đề của gia đình, người vợ sẽ thấy người đó “gia trưởng”, nhưng bạn bè anh ta lại thấy đó là “quyết đoán”. Sự khác biệt ở đấy chính là những “nghe thấy nói biết” của những người bạn và cô vợ trong quá khứ là khác nhau. Vậy thì nếu không có ai “nhìn” anh ta thì anh ta sẽ về trạng thái “tính không” và không có sự “gia trưởng” hay “quyết đoán” nào ở đây cả. Người nào cảm nhận được tính không của vạn vật, người đó đang sử dụng “lớp tâm” để nhìn thế giới, hay nhà Phật gọi người đó đã nhận được “Phật tánh”.

Lớp tâm là lớp trong cùng của con người, ở trong lớp này không có phát sinh sự đánh giá phân tích phân biệt của lớp tánh, không có cảm xúc của lớp tình. Hay đây gọi là Sự chân thật nơi chính mình. Cao nhân chỉ điểm, “Sự chân thật là những thứ không thay đổi qua không gian và thời gian”. Vậy nếu con người bám trụ được vào sự chân thật thì sẽ có hạnh phúc vĩnh cửu. Xã hội hiện nay vẫn đang cho rằng hạnh phúc ở bên ngoài, họ bám trụ vào tiền bạc, danh vọng, con người… để hy vọng có được hạnh phúc. Tuy nhiên những thứ như vậy không chân thật, chúng sẽ mất đi theo không gian hoặc thời gian. Và khi những thứ đó mất đi thì con người bắt đầu đau khổ. “Dựa vào núi thì núi đổ, dựa vào người thì người đi, chỉ có dựa vào sự chân thật (bản thân mình) thì mới thật sự vững chắc”. Con người đã quên rằng Hạnh phúc thực sự nằm trong chính bản thân họ, để rồi họ càng chạy ra bên ngoài đi tìm kiếm hạnh phúc thông qua tiền bạc, tài sản, địa vị… thì họ lại càng xa rời Hạnh phúc.

Lớp Tâm – Sự chân thật hay chính là Ý nghe, Ý thấy, Ý nói, Ý biết của con người. Khi con người khu trú về được sự chân thật nơi chính mình, họ nghe biết mình Nghe, thấy biết mình Thấy, nói biết mình Nói và Biết biết mình Biết. Hoàn toàn không có sự phân tích phân biệt đúng sai phải trái… hay cảm xúc gì xuất hiện.Khi đó họ có thể đón nhận tất cả những thông tin theo đúng bản chất “tính không” của chúng, và thấy tất cả đều không có vấn đề.

Khi một Thông điệp đến với chúng ta, lớp Tâm sẽ Đón nhận trước bằng Ý nghe, Ý thấy. Sau đó sẽ sang lớp Tánh (tính cách) để phân tích phân biệt xem thông điệp đó là gì, và lớp Tình (cảm xúc) sẽ xuất hiện tùy thuộc vào lớp Tánh phân tích phân biệt Thông điệp đó ra sao. Ví dụ, ai đó nói chúng ta là khùng hoặc đẹp, Ý Nghe sẽ đón nhận trước tiên, sau đó Tánh hay tính cách của chúng ta sẽ phân tích phân biệt xem người ta nói mình như vậy là có ý gì, là khen hay chê... Tiếp đến lớp Tình sẽ xuất hiện, nếu là khen thì có thể là vui vẻ hài lòng, nếu là chê thì có thể là buồn, tức giận.

Tuy nhiên thời gian thông điệp ở lớp Tâm diễn ra rất nhanh và gần như ngay lập tức chuyển sang lớp Tánh ngay nên con người thường không cảm nhận được. Người nào giữ được Thông điệp ở lớp Tâm lâu hơn thì khoảng không nội tâm sẽ xuất hiện, và đó chính là Tánh Không nội tâm.

LỚP TÁNH – 16 TÁNH NGƯỜI (TÍNH CÁCH)

Đến với lớp thứ 2 – Lớp Tánh. Đây là lớp sẽ đưa ra các phân tích phân biệt rằng sự vật sự việc hay hoàn cảnh là đúng hay sai, phải hay trái, nên hay không nên…. Theo nhà Phật thì con người có 16 tánh đó là: Thọ, Tưởng, Hành, Thức, Tài, Sắc, Danh, Thực, Thùy, Tham, Sân, Si, Mạn, Nghi, Ác, Kiến. Nghĩa của từng Tánh cơ bản như sau:

Thọ: Nhận vào, ví dụ Thọ giáo là xin nhận chỉ giáo
Tưởng: Tưởng về quá khứ là Tưởng nhớ, tưởng ở hiện tại là Tưởng tượng, tưởng về tương lai la liệu định
Hành: Truy xuất ra, bao gồm các hành động hay suy nghĩ
Thức: Biết, Ý thức, cái biết
Tài: Tài năng và Tiền tài
Sắc: Sắc thân là cơ thể người (ví dụ thấy một người đẹp/xấu), Sắc tướng là không gian (ví dụ căn phòng được trang trí đẹp hoặc bừa bộn)
Danh: Danh tiếng
Thực: Thức ăn
Thùy: Ngủ nghỉ, thư giãn
Tham: Ham muốn, mong cầu
Sân: Giận dữ
Si: Mê muội
Mạn: Ngạo mạn
Nghi: Hoài nghi
Ác: Tàn ác
Kiến: Cố chấp

Chính sự phức hợp của 16 tánh người mà mỗi con người có một “Cái Tôi” khác nhau. Vậy nếu Anh Chị nào đang có mong muốn tìm hiểu bản thân thì đây chính là một công cụ cực kỳ hữu hiệu để làm việc đó. Hiểu mình rồi sẽ hiểu người, khi thấu suốt được hệ quy chiếu này thì Anh Chị sẽ có cho mình khả năng “nhìn người”, chỉ cần nói chuyện vài câu, quan sát cử chỉ cũng biết họ có tính cách ra sao.

Cao nhân chỉ điểm cho chúng ta rằng, “Tham và Tưởng là trọng điểm của tánh người, do Tham tưởng về Tài, tham tưởng về Sắc, tham tưởng về Danh, tham tưởng về Thực, tham tưởng về Thùy, hay nói cách khác là tham tưởng về Tài, Sắc, Danh, Thực, Thùy, quyết định mức độ và cấp độ của Tham, Sân, Si, Mạn, Nghi, Ác, Kiến, quyết định Thọ cái gì, Hành thế nào và Thức ra sao”.

Như vậy thì Tính cách của con người là do Tham và Tưởng mà ra. Do tham tưởng về Tài, Sắc, Danh, Thực, Thùy mà mỗi người sẽ có những tính cách Tham, Sân, Si, Mạn, Nghi, Ác, Kiến khác nhau. Một ví dụ cho Anh Chị đơn giản hình dung:

Ví dụ như có một anh Chồng rất thích ăn cơm do Vợ nấu, tức là anh Chồng này rất hay Tham (mong muốn) và Tưởng (nghĩ về) về Thực (cơm vợ nấu). Một ngày nọ anh Chồng đi về nhưng vợ bận việc gì đó mà không nấu cơm cho anh, thì tức là Tham và Tưởng của anh chồng về Thực không được thỏa mãn, khi đó anh sẽ có xu hướng không hài lòng hoặc có thể là Giận dữ, tức là tánh Sân của anh đã dao động về phía cực Âm. Ngược lại thì có một ngày nọ anh Chồng biết vợ mình đi vắng sẽ không nấu cơm, nhưng lúc về nhà thì lại thấy vợ đã nấu một bữa rất thịnh soạn. Khi ấy thì Tham tưởng của anh Chồng về Thực được thỏa mãn, tánh Sân lúc đó dao động phía cực dương là Hài Lòng.

Theo hệ quy chiếu KHOA HỌC thì “Cội nguồn cuộc sống bắt nguồn từ chính tôi”. Theo hệ quy chiếu Tôn giáo (tín ngưỡng) thì cội nguồn cuộc sống vẫn xuất phát từ bản thân chúng ta, và cụ thể là do Tham và Tưởng mà hình thành.

LỚP TÌNH – 8 MUÔN 4 NGÀN BONG BÓNG ẢO GIÁC

Lớp Tình hay chúng ta hay gọi là Cảm xúc trong con người. Lớp này được Nhà Phật định nghĩa là những “bong bóng ảo giác”. Anh Chị hãy liên tưởng đến những bong bóng trên mặt sân lúc trời mưa to – rất nhiều những cũng mau chóng biến mất. Cảm xúc của chúng ta cũng vậy, có rất nhiều cảm xúc trong con người và chúng cũng dễ đến và đi. Nhà Phật cho biết rằng con người có đến 84.000 (8 muôn 4 ngàn) cảm xúc khác nhau, hình thành từ các mức độ và cấp độ của Tham, sân, si, mạn, nghi, ác, kiến và cội nguồn do Tưởng mà ra. Trong giới khoa học, nghiên cứu của Giáo sư người Mỹ Robert Plutchik đã tìm ra con người có hơn 34.000 sắc thái cảm xúc khác nhau, nghiên cứu này dừng lại do ông qua đời. Dù 84.000 hay 34.000 thì cũng là con số rất khủng khiếp, lý giải tại sao lại không thể có 2 phiên bản người giống hệt nhau trên đời.

LỚP THÂN – THÂN TỨ ĐẠI

Theo nhà Phật, thân thể con người được tạo nên từ 4 yếu tố: Đất, Nước, Khí và Lửa. Đất là những kim loại, khoáng chất hình thành lên cơ thể. Nước thì là nước, máu… Khí là hơi thở và Lửa là nhiệt độ cơ thể. Góc nhìn khoa học nếu nói một cách tổng quát cấu tạo thân người thì cũng quy về 4 yếu tố này, chỉ là khoa học chi tiết hơn rất nhiều nên chúng ta cảm thấy rất thuyết phục. Vậy thì để có một Thân thể khỏe mạnh thì chỉ cần cân bằng được các yếu tố Đất, Nước, Khí, Lửa trong người. Đây cũng là nền tảng cho y học phương Đông hay còn gọi là Đông y và Dinh dưỡng học hiện đại sau này.

3 KHỐI: CÔNG ĐỨC, PHƯỚC ĐỨC VÀ ÁC ĐỨC

Ngoài các lớp trên, thì trong con người theo nhà Phật còn có 3 khối: Công đức, phước đức và ác đức. 3 khối này cùng với Tổng nghiệp là 2 thứ sẽ đi cùng con người từ kiếp sống này qua kiếp sống khác.

Ác đức: Ác đức hay còn gọi là khối điện từ âm, chứa trong vỏ bọc tánh người, được hình thành thông qua việc làm cho con người đau khổ.

Phước đức: Phước đức hay còn gọi là khối điện từ dương, chứa trong vỏ bọc tánh người, được tích tạo thông qua việc giúp con người vui vẻ. Vui vẻ được hình thành khi thỏa mãn Tham và Tưởng của người khác về Tài, sắc, danh, thực, thùy.

Công đức: Công đức hay còn gọi là khối điện từ quang, chứa trong vỏ bọc tánh chân thật, được tích tạo thông qua việc giúp con người nhận được sự chân thật nơi chính mình, nâng tầm nhận thức nội tâm, nâng tầng bậc trí tuệ lên tầng bậc 3, giúp con người giác ngộ và giải thoát.

TỔNG NGHIỆP: THỨC – DUYÊN – QUẢ

Tổng nghiệp thức: là tổng tất cả những kiến thức, hiểu biết của chúng ta qua hằng hà xa số đời.

Tổng nghiệp duyên: là tổng tất cả các nhân duyên (con người) của chúng ta qua hằng hà xa số đời.

Tổng nghiệp quả: là tổng tất cả các kết quả cuộc sống của chúng ta qua hằng hà xa số đời.

Đây là tổng quan hệ quy chiếu Tôn giáo (tín ngưỡng). Bài viết này cũng khá dài nhưng trọng điểm thì chỉ kỳ vọng các Anh Chị nhận thức được rằng, kết quả cuộc sống của con người do Tham và Tưởng về Tài, sắc, danh, thực, thùy mà ra. Và muốn có cuộc sống như ý thì hãy tích tạo Công đức, phước đức hay giúp con người thỏa mãn Tham Tưởng của họ và giúp họ nâng tầm nhận thức, nâng tầng bậc trí tuệ tầng bậc 3.

“CẤU TRÚC CON NGƯỜI” là một tri thức rất đặc biệt, cao nhân chỉ điểm đây là tri thức đáng biết nhất nhân loại. Nhưng do có hình tướng là Tôn giáo (tín ngưỡng) nên chưa được nhiều người quan tâm trong một thế giới mà Khoa học lên ngôi. Để hiểu rõ hơn về Hệ quy chiếu này, Anh Chị có thể đọc thêm một số bài viết liên quan ở phần gợi ý bên dưới.